Gazeteler Ödev Sor Yemek Tarifleri Sağlık Foto Galeri Radyo Youtube Facebook alexa twiter blogcu ikariam oyunlar e-devlet osym kabecanli google

Gönderen Konu: Yaşam Bulguları  (Okunma sayısı 3879 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimdışı drfm

  • Moderator
  • Paylaşımcı üye
  • *
  • İleti: 360
  • Karma 29
  • Cinsiyet: Bay
  • Kayıt Sırası: 212
    Nerden: Antalya
  • İleti: 360
  • Konu: 116
Yaşam Bulguları
« Yanıtla #10 : 30 Aralık 2008, 22:23:55 »
KAN BASINCINI BELİRLEYEN BAZI ETKENLER

   1. YAŞ : Kan basıncı yaşla birlikte artar
   2. CİNSİYET: Ergenlik sonrası erkeklerin kan basıncı (kadınlardan) yüksektir. Menapoz sonrasında ise kadının kan basıncı (erkeğe göre) yüksektir.
   3. GÜN İÇİNDEKİ DEĞİŞİKLİKLER: Sabah kan basıncı en düşük seviyede iken öğleden sonra ve akşam üzeri 5-10 mmHg yükselir; gece yine düşer. Gün içindeki değişimler bireye göre farklılık gösterebilir.
   4. KORKU, ENDİŞE, KIZGINLIK, AĞRI: Bu gibi duygular sempatik sinir sistemini uyardığı için kan basıncını yükseltir.
   5. İLAÇLAR: Değişik ilaçlar doğrudan ya da dolaylı olarak kan basıncını etkiler. Antihipertansifler ve diüretikler kan basıncını düşürürler.
   6. KİŞİNİN DURUŞU: Ayakta dururken ve otururken kan basıncı yüksek; yatarken daha düşüktür.
   7. HAREKET VE SPOR: Yorucu hareketler kan basıncını yükseltir.

 

Kişinin kan basıncı normal değerlerin üzerinde olmasına HİPERTANSİYON; normal değerlerin altında olmasına ise HİPOTANSİYON denilir.

 

HİPERTANSİYON:

Sistolik basıncın 140-150 mmHg üzerinde olmasına SİSTOLİK TİP HİPERTANSİYON;

Diastolik basıncın 90 mmHg üzerinde olmasına ise, DİASTOLİK TİP HİPERTANSİYON denilir.

 

HİPOTANSİYON: 

Ayağa kalkıldığında ortaya çıkan kan basıncı düşmesine ORTOSTATİK veya POSTÜRAL HİPOTANSİYON denilir. Özellikle uzun süre yatmış olan(günlerce, haftalarca) ya da ameliyat ve kaza sonrası kişilerin ayağa kaldırılması sonrasında ortostatik hipotansiyon nedeniyle kişi bilincini kaybedebilir(bayılma/senkop); O nedenle bu gibi kişiler yavaş yavaş kaldırılır, yatıyorsa önce kısa bir süre oturtulur sonra yağa kaldırılır. Yine bu gibi kişilerde göz kararması ve baş dönmesi oluyorsa “YERE BAKMAMALARI  sağlanır: başlarını kaldırarak TAM KARŞIYA BAKMALARI söylenir.

Bazı ilaçlar, belirli bir miktarın üzerindeki kan kayıplarında, geniş ve derin yanıklarda, aşırı kusma ve ishallerde HİPOTANSİYON oluşabilir.

 

ORTOSTATİK TANSİYON:

Hipovolemi olup olmadığını belirleyen değerlendirmelerden biri ortostatik nabız ve KB ölçümleridir. Bunun için hasta sırt üstü yatarkan KB ve nabzı ölçülür; sonra ayağa kaldırılır iki dakika ayakta durduktan sonra KB ve nabız tekrar ölçülür. Fark 20 den yüksekse hipovolemi olduğu düşünülebilir.

 

KAN BASINCININ PARMAKTAN VEYA BİLEKTEN ÖLÇÜMÜ: Araştırmalar göstermiştir ki, parmaktan ve/veya bilekten ölçen tansiyon aletleri diğerleri kadar doğru ölçmemektedir.

 

KAN BASINCININ(KB) ÖLÇÜLMESİ:

Normal hallerde, kan basıncı ölçülecek kişinin sakin(dinlenmiş) ve rahat olması gerekir. Kişi yarım saat öncesine kadar fazla bir şey yiyip – içmemiş, yorucu herhangi bir çaba içine girmemiş (mesela çok katlı merdiven çıkması, koşması gibi) olması gerekir. Endişe ve kaygılarını azaltmak üzere hastaya/kazazedeye açıklama yapmanız sizin yararınızadır. Ortam ısısının çok sıcak ya da soğuk olmaması, kolunda sıkan giysi olmaması gerekir. Manşet kıvrılma nedeniyle sıkan giysi kolunun üzerine sarılmaz, doğrudan çıplak kola sarılır. Tansiyon aletinin manşetinin(kumaş kısmı) normalden kalın veya ince olması, kısa ya da uzun olması, çok sıkı veya gevşek sarılması, manşetin yavaş şişirilmesi, steteskopun manşetin altına sokulması ölçüm sonuçlarının hatalı olmasına yol açar.

 

ADIM ADIM ÖLÇME İŞLEMİ VE DİKKAT EDİLECEK NOKTALAR

1.    Öncelikle hastaya uygun ölçülerdeki manşeti bulun. Unutmayın ki erişkinler için dar, geniş, uzun, kısa boyutlar olup; çocuk ve bebek   boyutları da vardır. Bebeğin KB nı erişkin manşeti ile ölçmeye kalkarsanız, elde ettiğiniz sonuç doğru olmayabilir.

2.    Kişi konuşturulmadan üç-beş dakika dinlendirilir. Mümkünse oturtularak ölçüm yapılır. Bunun için: rahat bir sandalyeye dik ve bacakları çapraz yaptırılmadan oturtulur.

3.    Tansiyon ölçülecek kolda:

F      açılmış damar yolu,

F      böbrek hastalarında şant olmamalıdır;

F      ölçülecek tarafta lenf hastalığı,

F      geçirilmiş meme ya da koltukaltı ameliyatı olmamalıdır.

4.  Seçilen kol kalp seviyesinde olacak şekilde masa veya benzeri bir yere uzatılır. Kol kasları gergin olmamalıdır (kişi kolunu germemeli ve elini sıkarak yumruk yapmamalıdır)

5.   Tansiyon aletinin manşeti düzgün olarak, dirsekten üç parmak (ya da dirsek içinden bir parmak) yukarıda olacak şekilde üst kola sarılır. İki parmaktan fazlası içeri girmeyecek sıkılıkta ise doğru sarılmış demektir. Manşetin içindeki şişen kısım, kolun % 80 nini sarmalıdır, yine manşetin yüksekliği kolun % 40 nı kapsamalıdır. Çok küçük manşet, (düşük olduğu halde!) KB nın yüksek çıkmasına neden olur. Manşet çok büyük olduğunda ise KB düşük alınır.

6.   DİKKAT: Her iki koldan da ölçmek mümkün değilse bacaktan ölçülebilir. Manşet diz üstüne sarılır ve steteskop popliteal arter üzerine konur. Hasta sırt üstü ya da yüzü koyun yatarken ölçülebilir.

7.   Steteskopun kulaklığı silinerek kulağa takılır, diyafram(sesi algılayan zarımsı)  kısmına parmaklarla vurularak sesin duyulup duyulmadığı kontrol edilir.

8.   Brakiyal arter parmakla hissedilerek, bulunduktan sonra, diyafram kısmı arter üzerine konur.

9.   Tansiyon aletinin puvarı/plastik balonu kapatılır. Puvar elle hızla sıkılarak manşet şişirilmeye başlanır. Kişinin normal tansiyonunun 20-30 mmHg üzerine çıkıncaya kadar şişirilir. Normalde 160 ise 190-200 e kadar; 120 ise 150-160 a kadar; bilinmiyorsa 160 kadar şişirilir, indirilirken ses duyulursa havası hemen tümüyle boşaltılır ve bu sefer 200 e kadar şişirilir.

10. Puvar açılır, manşetin içindeki hava yavaşça boşaltılır, saniyede 2-3 mmHg düşecek şekilde ayarlanır (alışkanlık kazanana kadar, önceleri saatin saniyesi ile eşzamanlı olarak düşürülür). Bu arada manometre dikkatle gözlenir. Net olarak duyulan ilk ses SİSTOLİK BASINÇ, son ses ise DİASTOLİK BASINÇtır.

11. Son duyulan sesten sonra kişinin kolunda oluşan basıncı ortadan kaldırmak için hava hızla boşaltılır.

12. Sonuçtan emin olamadıysanız bir dakika kadar bekledikten sonra tekrar ölçüm yaparsınız. Aynı koldan duyamama nedeniyle birkaç kere ölçüm yapılmaya çalışılması hem hasta açısından hem de ölçümün doğruluğu açısından doğru değildir.

13. Manşet çıkarılır. Sonuç gerekli yere yazılır. Önce sistolik basınç, sonra diastolik basınç yazılır. Örnek: “120 / 70 mmHg, sağ kol, oturarak” şekilde yazılır.


Çevrimdışı drfm

  • Moderator
  • Paylaşımcı üye
  • *
  • İleti: 360
  • Karma 29
  • Cinsiyet: Bay
  • Kayıt Sırası: 212
    Nerden: Antalya
  • İleti: 360
  • Konu: 116
Yaşam Bulguları
« Yanıtla #11 : 30 Aralık 2008, 22:29:14 »
KAN BASINCINI ÖLÇERKEN YAPILAN HATALAR

HATA
   

SB YÜKSEK OKUMA
   

DB YÜKSEK OKUMA
   

SB DÜŞÜK OKUMA
   

DB DÜŞÜK OKUMA

Bacak bacak üstüne atma
   

X
   

X
   

 
   

 

Kolun gergin olması
   

X
   

X
   

 
   

 

Dirsek çukurunun kalp hizasının altında olması
   

 
   

 
   

X
   

X

Manşetin çok uzun olması
   

 
   

 
   

X
   

X

Manşetin kısa olması
   

X
   

X
   

 
   

 

Manşetin gevşek sarılması
   

X
   

X
   

 
   

 

Manşetin yavaş şişirilmesi
   

 
   

X
   

 
   

 

Manşetin fazla şişirilmesi
   

X
   

X
   

 
   

 

Manşetin havasının çok yavaş boşaltılması
   

 
   

X
   

 
   

 

Manşetin havasının çok hızlı boşaltılması
   

 
   

 
   

X
   

 

Steteskopun çan kısmının iyi tutulmaması
   

 
   

 
   

 
   

X

SB : Sistolik Basınç ; DB : Diastolik Basınç


PALPASYONLA SİSTOLİK KAN BASINCININ ÖLÇÜLMESİ

Steteskopla yapılan ölçümde olduğu gibi tüm kurallar geçerlidir. Kol daha doğrusu dirsek aynı şekilde kalp hizasında tutulur ve manşet sarılır. İşaret ve orta parmak uçları radyal nabız üzerine yerleştirilir. Parmaklar radyal nabız üzerindeyken puvar nabız hissedilemeyene kadar şişirilir. Sonra yavaşça hava boşaltılmaya başlanır, gözünüz manometrede nabzı hissedene kadar devam edin. Nabzı hissetmeye başladığınız basınç sistolik basınçtır. Palpasyonla sadece sistolik basınç ölçülebilir.

Palpasyonla, diz arkasındaki popliteal arterden kan basıncı ölçülebilir. Koldan KB nın ölçülmesi mümkün olmayan durumlarda bacaktan da KB ölçülebilir. Alışkanlık kazanana kadar steteskopla yaptığınız ölçümde bulduğunuz sistolik basınçla, palpasyonla bulduğunuz sonucu karşılaştırın.

 

KAN BASINCI İLE İLGİLİ BİRKAÇ İPUCU

1. Kan basıncını kolay hesaplamak için:

    Erkeklerde 50 yaşına kadar kullanılabilir : (100 + yaş) : 80

    Kadınlarda 50 yaşına kadar kullanılabilir :   (90 + yaş) : 80

2. Nabza göre kan basıncını tahmin etmek için:

    Radyal nabız alınabiliyorsa sistolik kan basıncı 80 mmHg üzerindedir

    Femoral nabız alınabiliyorsa sistolik kan basıncı 70 mmHg üzerindedir (ya da: radyal nabız alınamıyorsa, sistolik kan basıncı 80 mmHg altındadır)

    Karotis nabız alınabiliyorsa sistolik kan basıncı 60 mmHg üzerindedir (ya da: femoral nabız alınamıyorsa, sistolik kan basıncı 70 mmHg altındadır)

 

Aşağıdaki bulgular bize kişinin yaşam bulgularını değerlendirirken ilave ipucu veren bulgulardır. Bazıları dolaşımı hakkında bilgi verirken bazıları beyinde bir sorun olup olmadığını gösterir. Biliyoruz ki beyinde bir soru olduğunda, solunum ve dolaşım da etkilenebilir.


Çevrimdışı drfm

  • Moderator
  • Paylaşımcı üye
  • *
  • İleti: 360
  • Karma 29
  • Cinsiyet: Bay
  • Kayıt Sırası: 212
    Nerden: Antalya
  • İleti: 360
  • Konu: 116
Yaşam Bulguları
« Yanıtla #12 : 30 Aralık 2008, 22:33:34 »
DERİNİN RENGİ

Deriye rengini veren pigment tabakası ve dolaşımdaki kandır. Derinin rengindeki değişiklikler bize, hastanın dolaşımı ve oksijenlenme durumu hakkında ipucu verir.

Derinin olağandışı renk değişimi ve nedenleri :

Kırmızı Cilt Rengi: - Yüksek kan basıncı

                                - Vücut ısısının yükselmesi (Ateş)

                                - Sıcağa maruz kalma (sıcak çarpması)

                                - Karbon monoksid zehirlenmesinde, geç ortaya çıkan bir bulgu

Beyaz Cilt Rengi :   - Şok

(soluk, kül rengi)     - Korku

                               - Soğukta kalma

Morumsu - mavi (Siyanotik) Cilt Rengi :  - Oksijen eksikliğinin göstergesidir.

Siyanoz ® özellikle mukozalarda çok kısa sürede ortaya çıkar (dudak ve tırnaklarda hemen, kulak memesinde biraz daha geç).

 

KAPİLLER GERİ DOLUM

Ø Dolaşım sisteminin, kanı damarlara pompalayabilme gücünü yansıtır.

Ø Tırnak altındaki kapiller yataktan saptanır. Bunun için, tırnağın dibine bastırılır ve değişen tırnak renginin 2 saniye içinde geri dönmesi beklenir.



Ø Normalde tırnaklar pembe ve kapiller geri dolum hızlı (2 saniye) olmalıdır. Soğukta ve siyanoz durumunda bakılamaz.

Ø 2 saniyeyi ayarlayabilmek için, bastırıldığında “kapiller geri dolum“ denilebilir (iki saniye sürer) .

 

GÖZ BEBEKLERİ (
PUPİLLER)

Göz bebeklerinin normalde çapları ve ışığa verdikleri tepkiler birbirine eşittir.

Gözbebeklerinin olağandışı durumları ve nedenleri:




Ø   Çaplarının farklı olması (anizokori)► Genellikle beyin hasarının göstergesidir.

Ø   Daralmış (pin point, konstrikte, miyotik)göz bebekleri ► Opiat türevi ilaç zehirlenmesi

                                                                        ► Merkezi sinir sistemi hastalığı

Ø   Genişlemiş (dilate, midriyatik) göz bebekleri ► Şuur bulanıklığı

                                                                            ► Barbitürat türevi ilaç zehirlenmesi 

DİKKAT: Hastanın takma gözü olabileceği; göz bebeklerinin fazla ışıkta daraldığı ve az ışıkta genişlediği gerçekleri göz ardı edilmemelidir

 

BİLİNÇ DÜZEYİ

Bilinç düzeyi aşağıdaki tanımlara göre değerlendirilir :

Ø Uyanık (bilinçli, şuuru yerinde, bilinci açık)

Ø Zamana, yere ve kişiye uyumlu (oryante)

Ø Sözlü ve fiziksel uyaranlara tepki veriyor

 

AĞRILI UYARANA TEPKİ

Normalde,

•   Cildin hassas bölgelerinin hafifçe sıkılması (çimdiklenmesi), kollarda geri çekme (ağrılı uyarandan kaçınma) tepkisine neden olur

•   Genellikle ağrı vermek için : tırnaklara bir cisimle bastırılabilir, önkolun iç kısmı çimdiklenebilir ya da meme başı sıkılabilir.  Veya köprücük kemiğinin altından parmakla bastırmak suretiyle ağrı verilebilir.       

•    Bu eylemleri gerçekleştirirken aşırı güç kullanmayınız

 

ÖNERİ: Yaşam bulguları konusunu, "olay yeri değerlendirmesi" bölümündeki "hastanın değerlendirilmesi" konusu ile birlikte değerlendirin. Bu iki konu birbiri ile bağlantılıdır. 

Başa Dön

Geri Dön

 

KAYNAKLAR:

1.   Linkleri görebilmeniz için izniniz yok! Üye ol veya Giriş yap Mayıs 2006

2.   Linkleri görebilmeniz için izniniz yok! Üye ol veya Giriş yap  Mayıs 2006

3.   Linkleri görebilmeniz için izniniz yok! Üye ol veya Giriş yap  Mayıs 2006

4.   Hemşirelik Esasları, GATA Hemşirelik Yüksek Okulu Yayın No:5, 1994, s: 160-181

5.   Guyton ve Hall Tıbbi Fizyoloji, 9. Ed.,1996, Nobel Tıp Kitabevleri.

6.   Amerikan Ortopedik Cerrahlar Akademisi, “Hasta ve Yaralıların Acil Bakımı ve Nakledilmesi “, 4. Baskı, 1991 Nassetti Limited, İstanbul. (1987, AAOS, USA)

 


 

Benzer Konular

  Konu / Başlatan Yanıt Son İleti
1 Yanıt
677 Gösterim
Son İleti 25 Nisan 2008, 16:50:42
Gönderen: selim
7 Yanıt
1487 Gösterim
Son İleti 19 Ocak 2009, 03:25:37
Gönderen: Black_house
0 Yanıt
451 Gösterim
Son İleti 25 Ağustos 2009, 15:57:56
Gönderen: Black_house
0 Yanıt
398 Gösterim
Son İleti 12 Mart 2011, 21:58:10
Gönderen: busegül
0 Yanıt
347 Gösterim
Son İleti 01 Aralık 2012, 15:36:35
Gönderen: busegül