1. DAMAR YOLUNUN AÇILMASI ve İV Tedavi :
Uygulama Alanının Seçimi ;
Yaralanmamış kol seçilmelidir
İlk girişim için mümkünse uç kısımlardaki damarlar tercih edilmelidir
Eklemlerden kaçınılmalıdır
Damarın genişletilmesi ve girişim için hazırlanması;
Damarı (veni > toplardamarı) üst kısmından sıkıştırın (turnike yapın)
Damarı kalp seviyesinden aşağıda tutun
Hasta yumruğunu birkaç kez sıkıp gevşetebilir
Damarı parmak uçlarınızla hissedin
Giriş yerini povidon iyodin ile içten dışa doğru dairesel olarak (ve/veya alkolle) silin
Temizlediğiniz alanı kontamine etmeyin
Damara Girişim ;
Damarın hareket etmesini önlemek için cildi hafifçe çekin
İğneyi 30 ° açıyla, iğnenin ucu yukarı gelecek şekilde, pipo tutar gibi tutun
İğneyi gireceğiniz damara paralel tutmadan 10-15 derecelik açıyla yandan deriye giriş yapın
Damara girdiğinizde bir boşluk şeklinde hissedersiniz ve branülün ucuna kan gelir, iğneyi yavaşça damara paralel olarak ilerletin
Eğer iğneli plastik katater(branül) ile giriş yaptıysanız, yarısına kadar gelince : plastik ucu damara doğru ilerletirken iğneyi hafifçe geri çekin. Plastik uç yerleşince, iğneyi tümden çıkarabilirsiniz. Ancak sıvı takana kadar kan akmaması için plastik ucun üzerine gelecek şekilde damara baskı yapabilirsiniz.
Bu sırada önceden hazırlanmış olan serum setinin ucunu branüle takarak sabitleyin
Dikkat : eğer iğne ile giriş yaptıysanız çıkarırken önce iğneyi çekin sonra damara pamukla bastırın aksi halde çıkarırken bastırırsanız dokuları zedelersiniz !!!
İV Tedavinin Yan Etkileri :
Lokal : Ağrı, enfeksiyon, doku hasarı (ödem, ekimoz, hematom), komşu artere veya sinire zarar verme, tromboflebit.
Sistemik: bayılma, hava embolisi, dolaşımın yüklenmesi (boyun venleri şişer, kan basıncı yükselir), anaflaktik şok.
Çevresel : solüsyonun donması, aşırı ısınması, sistemik hipotermi.
2. İNTRAMUSKULER ENJEKSİYON:
Kas içi uygulamalarda; büyük gluteal (kalça) kaslara, femoral (üst - dış bacak, dizden beş parmak yukarı) ve deltoid (üst kol, omuzdan üç parmak aşağı dirsekten üç parmak yukarı) kaslara enjeksiyon yapılır. Genellikle, yağlı eriyikler ve fazla miktarlar en iyi derin kas gruplarından emilirler (absorbe olurlar).
İşlem :
Yapılacak ilaç enjektöre çekilerek, havası çıkarılır kapağı kapatılarak hastanın yanına gelinir.
Verilebilecek miktar 5 ml’ dir. 10 ml verilecekse “Z” tekniği uygulanmalıdır.
Kalçadan uygulanacaksa; hasta yüzü koyun yatar, yapılacak yer seçilir (bir kalça dörde bölünür, üst ve dış kısımdaki bölgeye) ve antiseptikle içten dışa doğru temizlenir.
Enjektör, iğnenin kesik ucu yukarıya gelecek şekilde, kalem gibi tutulur.
Giriş yerine parmaklar dokunmadan, deri başparmakla işaret parmakları arasında gerdirilir.
Hastaya “ derin nefes alıp – verin” komutu verilir, hasta birkaç kez soluk alıp verirken gevşer ve bu arada 90° açıyla hızlı giriş yapılır. DİKKAT: hızınızı kasın az ya da fazla yağlı oluşuna göre ayarlamayı unutmayın !!! Aksi halde zayıf kişilerde kemiğe şiddetle çarpma olasılığınız vardır.
Cildi geren el ile enjektörün pistonu geri çekilerek kan geliyor mu kontrol edilir gelmiyorsa ilaç enjekte edilir. Kan geliyorsa iğne çok hafif geri çekilir tekrar kontrol edildikten sonra ilaç verilebilir.
Enjektör birden geri çekildikten sonra antiseptikli pamukla bastırılabilir. DİKKAT: damar yolunda olduğu gibi iğneyi çıkarmadan bastırırsanız dokuyu zedelersiniz !!!
Bebekte kas içi enjeksiyon için tıklayınız.
3. SUBKUTAN ENJEKSİYON:
Enjeksiyon, bir numara gibi büyük iğne ile yapılacaksa 45° açı ile, insülin (tetanoz) iğnesi gibi küçük iğne ile yapılacaksa 90° açı ile giriş yapılmalıdır.
Verilecek miktar 2 ml’ye kadardır.
Cilt bu sefer parmaklar arasında sıkıştırılır
Antiseptikle içten dışa doğru temizlenir
Uygun açıyla girilip ilaç verilir.
4. İNTRADERMAL ENJEKSİYON :
Genellikle ön kolun iç yüzeyine (kılsız/ az kıllı, yağsız alan) uygulanır; PPD testi, alerji testleri (penisilin testi dahil) gibi.
Antisepsi, malzeme hazırlanması her enjeksiyon şeklinde aynıdır.
Verilebilecek miktar 0.5- 1 ml’ dir.
Enjektör, iğnenin kesik ucu yukarı bakacak şekilde, 10 - 15° açı ile pipo gibi tutularak, el ile gerdirilmiş deriye giriş yapılır.
İğne ucu ile 4-5 mm girdikten sonra mercimek tanesi büyüklüğünde ilaç cilt altına verilir.
Uygulama yapılan bölgeye kesinlikle masaj yapılmaz.